Yirmi Bir
Een kaartspel dat begon als een potje pesten op school en eindigde als een volledig eigen spel met 21 power-up kaarten, een website en 75 verkochte exemplaren.
Yirmi Bir is een kaartspel dat we volledig zelf hebben verzonnen op school. Het houdt de vibe van pesten en UNO, maar gooit er een flinke lading chaos overheen met 21 unieke power-up kaarten. Yirmi bir is Turks voor 21, en dat is geen toeval.
Het begin
In de eerste weken van het schooljaar zat ik met Anouk, Mika en Alex eindeloos te pesten in de pauzes. Leuk, maar het werd snel voorspelbaar. We wilden iets uitdagenders en vooral iets chaotischers. Dus besloten we ons eigen spel te maken. Wat begon als een grap in de eerste maand school, september 2023, werd een volwaardig project.
Het idee
We wilden de herkenbare basis van pesten en UNO behouden, zodat iedereen het direct snapt, maar met een unieke twist. Daarvoor verzonnen we actiekaarten: speciale kaarten die je op een van de twee kleuren op de kaart kunt leggen en iets doen met het spel. Van een Tornado waarbij iedereen zijn dek doorgeeft tot Madness waarbij alle kaarten geschud en opnieuw verdeeld worden. Hoe later in het potje, hoe groter de chaos.
Zo speel je het
- 1SpelstartIedereen krijgt 7 kaarten, of 5 bij meer dan 6 spelers. De koopstapel ligt in het midden en de bovenste kaart start het spel. Is dat een actiekaart, dan geldt het effect niet en tellen alleen de kleuren.
- 2SpelenDe persoon na de deler begint, met de klok mee. Leg een kaart die qua kleur of getal past, of pak een kaart van de koopstapel.
- 3KwartetVerzamel alle vier de kleuren van een getal, bijvoorbeeld vier keer de 7, en je hebt een kwartet. Leg de vier kaarten neer en kies een actiekaart naar keuze.
- 4WinnenSpeel al je kaarten zo snel mogelijk weg. Klop op tafel als je nog 1 kaart over hebt, anders pak je een strafkaart. Eindigen met een power-up kaart mag niet.
De 21 power-up kaarten
Het hart van het spel. Elke kaart heeft dezelfde opbouw: een titel, een illustratie en een korte uitleg van wat de kaart doet. De twee gekleurde rondjes rechtsonder geven aan op welke kleuren je deze specifieke kaart mag leggen.
| Kaart | Effect |
|---|---|
| Flip | Verandert de speelrichting naar de tegenovergestelde kant. |
| Doubletake | De volgende speler pakt 2 kaarten. Te counteren met een +2, +4, Payback of Block. |
| Jackpot | De volgende speler pakt 4 kaarten. Te counteren met een +2, +4, Payback of Block. |
| Giveaway | Kies een kaart uit je hand en geef die aan een willekeurige speler. |
| Block | Op elk moment speelbaar, ongeacht kleur. Blokkeert een kaart die voor jou bedoeld is. De kleur van de Block bepaalt de vervolgkleur. |
| Trade | Ruil een zelfgekozen kaart uit je hand met een willekeurige kaart van een andere speler. |
| Sticky | De kaart kleeft, je mag er direct nog een kaart achteraan leggen. |
| Skip | De volgende speler slaat een beurt over. |
| Undercover | Leg een willekeurige kaart onderop de koopstapel. |
| Tornado | Alle spelers geven hun hele dek door in de richting van de spelrotatie. |
| Color | Wijzig de speelkleur naar een kleur naar keuze. |
| Swap | Verwissel je eigen dek met dat van een zelfgekozen speler. |
| Reboot | Trek evenveel nieuwe kaarten als je nu hebt en leg je oude dek onderop de koopstapel. |
| Target | Kies wie de volgende actiekaart moet incasseren. Die kaart wordt vóór die persoon gelegd in plaats van op de stapel. |
| Choose Turn | Kies wie er na jou aan de beurt is. |
| Mix | Schud de aflegstapel en ga verder met de kaart die bovenop komt. |
| Exchange | Ruil de dekken van twee zelfgekozen spelers, behalve je eigen dek. |
| Madness | Iedereen geeft zijn dek aan jou. Schudden, en alle kaarten worden eerlijk opnieuw verdeeld in de speelrichting. |
| Payback | De laatst gespeelde actiekaart keert terug naar de afzender. Een gestapelde +4 en +2 gaan dan samen terug naar degene die de +4 legde. |
| Transfer | Bij elke speler wordt één kaart uit het dek getrokken, waardoor er bij iedereen één kaart doorschuift. |
| Invisible | De kleur en het icoontje van de kaart eronder gelden nog steeds. Alleen te leggen op de kleur van de bolletjes. |
Drie versies
We hebben drie volledige versies van het spel gemaakt voordat we tevreden waren. Van een kaal testkaart-ontwerp voor de eerste playtests, via een tussenstap met logo en hoekmarkeringen, naar het uiteindelijke design. Elke iteratie scherpte de balans, de leesbaarheid en het ontwerp verder aan.
Van schoolproject naar verkoop
Yirmi Bir bleef niet bij een prototype. We lieten het spel echt produceren, compleet met doosje, bouwden er een website voor en stonden ermee op de open dag van school. Uiteindelijk hebben we 75 spellen verkocht.
Nog steeds in gebruik
Het spel leeft nog steeds. De kaarten van Yirmi Bir gebruikten we later zelfs als prototype-materiaal voor Kroonslag, ons volgende kaartspel.